Ngày trước, nhà tui đào một cái ngoài vườn, nắp phủ gộc tre, dây khoai, cỏ… Bên trên có hai lỗ thông hơi, dưới đặt ngọn đèn
Lập bảo tàng để con cháu nhớ mình Địa chỉ nhà ông Hám ở ngã ba làng La Chữ, phường Hương Chữ, thị xã Hương Trà - cuộn rất nhiều du khách đến tham quan Sau khi hoàn thành nhiệm vụ công nhân ở chiến khu Dương Hòa, ông lập gia đình với bà Nguyễn Thị Thứ.
Ông cụ quyết đoán: “Số tiền ấy tui đã từng có. Liên tiếp trong 10 năm từ năm 1980 đến 1990, mỗi tháng ông Hám bỏ ra 2 ngày (ngày 1 và 15 Âm lịch) dùng búa tạ đập nát vớ các tảng đá to tướng trả lại mặt bằng cho lòng đường.
Thấy việc của ông làm giúp ích cho dân, nhiều lần xã đề nghị tuyên dương và chi trả lương nhưng ông không chịu. Căn hầm quen thuộc này từng cứu hàng nghìn gia đình tránh khỏi hòm tên, mũi đạn. “Mình làm việc nghĩa là để đền ơn quê hương đã cưu mang gia đình trong những ngày miếng cơm còn xen lẫn với canh rau, củ sắn”, ông Hám nói. “Ngó rứa mà hay, nhiều người, có cả khách Tây vô đây họ ưng coi cái ni.
Những ngày mưa lấy xẻng làm rãnh thoát nước. Tiếng lành đồn xa, ngôi nhà nhỏ của ông giờ đã trở thành nơi tham quan du lịch miễn phí cho nhiều du khách trong và ngoài nước.
” Ông Hám cũng san sớt thêm: Sau này ông muốn hiến tặng các hiện vật mà ông có được cho bảo tồn Thừa Thiên - Huế, đó sẽ là nơi lưu giữ tốt nhất những nông cụ này cho muôn thuở sau.
Thích thứ gì mang về thứ ấy nên bảo tồn nhỏ của ông khá phong phú. Được bao lăm ông đi mua đồ về chưng trong tủ. Đến lúc này mọi người mới nhận ra những việc ông Hám làm quả thực rất có ích nên cũng tham gia làm cùng ông. Còn những món đồ trong gia đình này là niềm vui tuổi già, tui chỉ để lại cho con cháu nhớ về gia đình, dòng họ mà thôi”.
Để giúp cha thỏa chí đam mê, mỗi tháng 9 người con “viện trợ” cho lão gần 1 triệu đồng, bởi thế để có tiền mua lại các hiện vật nông cụ lão phải “cân đong đo đếm” rất tỉ mỉ.
Ông kể: Một lần vào Huế, tình cờ nhìn thấy tấm hình của hai cô con gái là chị Trần Thị Lê và Trần Thị Năm vừa học bài vừa đạp nước vào ruộng treo ở một phòng tranh tại đường Phan Đăng Lưu đã thôi thúc ông tìm lại những kỷ vật một thời “thắt lưng, buộc bụng” để nuôi con thành tài.
Trằn trọc mãi ông Hám vẫn không nghĩ ra cách nào để người dân quê mình bớt khổ khi đi lại trên tuyến đường này.
Đến bây chừ đã bước qua tuổi 85 khi đi trên con đường bằng phẳng và nhìn 9 người con mình đã “công thành, danh toại” ông mới yên lòng tìm thú vui riêng cho mình. Lớn tuổi vậy nhưng ông chạy xe ra Phong Điền, về cửa Tư Hiền, đèo Phú Gia… vèo vèo. Người nào không trực tiếp dự được thì góp tiền mua nguyên vật liệu, mua đất đá, ai cũng muốn góp công sức của mình cho một con đường chung.
Ông nói: “Mình phải làm việc này không chỉ vì niềm mê say của bản thân mà còn muốn lưu giữ cho đời con cháu tương lai, giang san dù có thay đổi tới đâu thì bọn trẻ vẫn biết về hình ảnh người nông dân Việt Nam một thời lam lũ nhưng rất hào hùng”. Bà Nguyễn Thị Thứ, vợ cụ Hám kể: “Con cái trong nhà thấy ba vất vả nên hay biếu ông tiền ăn quà vặt
Nhiều lúc thấy việc làm của cha mình “chẳng giống ai” mấy đưa con ra can ngăn nhưng ông nằng nặc không chịu. Con đường ông sửa thuở trước kia giờ đây đã nuôi dưỡng ý chí của hàng trăm con em xã Hương Chữ nối tiếp vào giảng đường đại học. Hai ông bà có với nhau vơ 9 mặt con nên cuộc sống rất khó khăn. Nhìn vào bộ sưu tập, có thể thấy một số vật dụng rất đặc biệt, không biết ông để xen lẫn trong bộ sưu tập nông cụ có ý nghĩa gì như: gồng chân trộm, hầm bí hiểm, chiếc xe tăng làm bằng vỏ đạn, tiền Đông Dương… đáp thắc mắc của tôi về căn hầm bí ẩn được đặt trang trọng bên cửa sổ, cụ trầm tư: “Tui làm theo căn hầm cũ ở nhà tại làng La Chữ.
Đó là thứ thân thuộc trong chiến tranh với nhiều người, lớp trẻ như anh chị chắc là không biết. Trải qua gần 10 năm cùng chung sức đồng lòng, con đường vào thôn La Chữ chung cục cũng hiện ảnh. Minh Ngọc. Lão nông hiệp nghĩa Ông Hám bên cạnh bảo tồn nông cụ của mình tại ngã ba vào làng La Chữ Từ trung tâm xã Hương Chữ ra quốc lộ 1A để vào Huế duy chỉ có một con đường ở ngay ngã ba La Chữ, làm trước năm 1975.
Tui hay càm ràm vì ông cứ lo việc không đâu, chẳng lo ngơi nghỉ dưỡng già. Năm có đứa con thứ 4, ông phải rời nhà đi làm đường suốt 10 năm ròng rã, cực không kể xiết.
Tham vọng của ông Trần Hữu Hám khi lập “bảo tồn” rất đơn giản là để con cháu nhớ về công sinh thành dưỡng dục, nhớ về cội nguồn tiên nhân. Một số người xem ngỏ ý mua lại vài món nhưng cụ Hám không bán. Sau ngày giải phóng, tuyến đường này xuống cấp trầm trọng, ảnh hưởng rất lớn đến đời sống sinh hoạt và việc học tập của con em làng La Chữ. Qua đêm, nếu đèn tắt, tức là thiếu khí, phải làm lỗ thông hơi to hơn.
Một con đường cấp phối rất đẹp làm cho giao thông đi lại của người dân trong thôn thuận tiện hơn. Giờ, tui “phỏng lại” lớp trên bằng cỏ mượt, có nắp đậy, bên dưới là thùng đạn rỗng. Người làng vẫn bảo ông là lão nông chơi sang.
18 năm ròng ông đi khắp miền quê xứ Huế có khi ra tới Quảng Trị để sưu tầm các mô hình về cái cày, con trâu, hay máy đạp nước, cối giã gạo. Ông về cười trừ, khoe mấy thứ mới mua được, thế là huề”. Đó cũng là những vật dụng đã gắn liền với đời sống của bà con dân cày từ hàng trăm năm trước.
Cách đây 12 năm, ông từng bỏ tiền túi 1 triệu đồng mua lại chiếc chuông nhỏ của một gia đình ở Hải Lăng (Quảng Trị) hoặc bộ đồ ăn trầu bằng đồng xưa có tổng trị giá tương đương.
Đó là con đường được làm từ kinh phí của nhiều người mà người đầu tiên chủ xướng là ông Trần Hữu Hám. Có hôm tối mịt không thấy, cả nhà quáng quàng đi tìm.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét