Hai bên là hai hàng tượng đá đứng trầu, trong đó mỗi bên 5 vị quan văn, 5 vị quan võ, một con ngựa đứng, đôi voi quỳ
Bà Lê Thị Nguyệt cho biết: Bốn tấm bia đang bị nghiêng, lún cùng với chữ trên bia đá đang bị mờ đi rất nhiều. Cỏ dại mọc chen lẫn hai tấm bia cổ. Một tượng voi quỳ bị gãy mất chiếc ngà. Khu đất nối giữa khu lăng tẩm và hồ sen còn có 4 tấm bia đá, mỗi bên đặt 2 tấm bia.
Con đường từ cổng chính vào khu lăng tẩm bị cỏ dại mọc um tùm lấn cả lối đi. Tuy nhiên, hiện thời công trình kiến trúc bằng đá này đang xuống cấp nghiêm trọng
Công trình kiến trúc bằng đá cổ Do chiến tranh tàn phá, đứng từ ngoài đường nhìn vào không ai có thể thấy rõ được đây là một khu lăng tẩm đá với nhiều kiến trúc đá cổ. Các pho tượng đá do thời gian đã bị sứt mẻ…. “Ông (Quận Mãn) khi còn sống, biết mình không con cháu thờ cúng khi chết nên ông đã tự bỏ tiền mua ruộng nương của 9 làng quanh khu vực này cho quần chúng cấy cày.
Khu vực hồ sen cũ vẫn còn nhưng diện tích đã bị thu hẹp lại. Do có nhiều đóng góp cũng như lòng “trung quân ái quốc” nên ông được thăng chức cao lên đến Đô đốc Tổng trấn tước Quận Công và được gọi là Quận Mãn. Đây là một công trình kiến trúc nghệ thuật gắn với lịch sử có thuộc tính độc đáo. Có cả khách nước ngoài về tham quan công trình kiến trúc đá cổ này
Theo những người cao niên tại đây kể lại, xưa kia trong làng có một người tên là Lê Trung Nghĩa, gia đình ông vốn nghèo túng đến nỗi phải trốn làng bỏ đi để không phải làm theo những tục tĩu của làng. Lăng tẩm chính nằm trên diện tích hơn 50m2, nơi đây xưa kia là ngôi đình có mái che nhưng đến nay chỉ còn lưu dấu lại các cột đá của ngôi đình.
Ông Lê Đình Nhung, 68 tuổi là người con của dòng tộc Lê Đình hiện đang ngóng khu lăng tẩm kể: “Sử cũ ghi lại, vào năm 1786, vua Lê Chiêu Thống và chúa Trịnh Bồng đã xảy ra tự khắc với nhau. Tổng quan là một khu lăng tẩm, trong đó có nhiều công trình nghệ thuật điêu khắc hoàn toàn bằng đá.
Mỗi tấm cao khoảng 2m, rộng 1,2m, dày 0,15m, trên bia có các chữ Hán cổ là các văn tự do ông Lê Quý Thuần (con trai của nhà bác học Lê Quý Đôn soạn thảo). Lúc này, Lê Trung Nghĩa đang làm chấn thủ tại Thanh Hóa được giao nhiệm vụ đem quân chặn đánh Nguyễn Hữu Chỉnh ở địa phận huyện Tĩnh Gia. Khi ông còn sống dân làng hàm ơn ông có công khai đất lập làng nên đã xin được lập một sinh từ cho ông
Vua Lê Chiêu Thống đã sai tướng Nguyễn Hữu Chỉnh từ Nghệ An kéo quân ra hộ giá. Theo Dan tri. Ngay tại cửa thềm lên xuống chính điện, hai bên có đôi rồng chầu được chạm trổ, điêu khắc tinh xảo. Khu sinh từ này rộng mấy ha nằm trên một khu đất cao ráo, ông đã thuê thợ đá làng Nhồi, huyện Đông Sơn lấy đá về xây dựng lên các khu phụng dưỡng cùng với các pho tượng người và vật nguyên khối đặt xung quanh.
Bốn tấm bia đá này ghi lại tiểu sử của Mãn Quận công, tên các làng cúng tế, địa giới, điện tích đất xưa kia của 9 làng và nơi đặt khu lăng mộ. Lăng tẩm của “hoạn quan” Quần thể khu di tích lăng tẩm đá tại phố Nam Sơn, phường An Hoạch, tỉnh thành Thanh Hóa được Bộ Văn hóa thông báo (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xác nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 1993.
Bên trái có 1 chiếc ngai nhỏ bằng đá
Toàn thể khu lăng mộ đá này đến nay chỉ còn rộng khoảng gần 500m2, nằm lọt vào giữa một bên là khu dãy nhà hành chính của phường An Hoạch, một bên là Trạm Y tế phường. Hàng năm, khu lăng mộ đá này có rất nhiều người dân địa phương cũng như khách thập phương về dâng lễ và tham quan. Từ ngoài vào có 2 con chó đá (con ngao) cao gần 1,5m đứng canh cổng.
Tới khi ông chết dân làng đem xác ông về đây chôn cất, thờ phụng nên được gọi là lăng mộ”, ông Nhung kể tiếp. Đầu rồng thời Lê Trung Hưng được trạm bằng đá nguyên khối trong khu lăng tẩm.
Khu lăng mộ có nhiều kiến trúc độc đáo bằng đá hơn 200 năm tại phường An Hoạch, tỉnh thành Thanh Hóa.
“Cụ rùa” nằm ngay cổng đi vào của khu lăng mộ đã bị mất phần đầu nhô ra, đặc biệt là 4 tấm văn bia được đặt trên nền đất nên đang bị lún nghiêm trọng, không có mái che nên các văn tự trên đây đang bị mờ đi, xung quanh cỏ mọc um tùm. Ông Lê Trung Nghĩa chiến bại và bị giết chết”. Khu vực chính giữa của lăng mộ có một chiếc ngai vàng lớn bằng đá, kê trước ngai là một bàn đá nguyên khối dài gần 1m, rộng gần 0,5m.
Sau thời gian trôi dạt khỏi làng, ông đã đi lính cho triều đình được chọn làm quân cấm vệ và tự nguyện bị “hoạn” để phục vụ trong cung.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét